En Sıcak Konular

Bumin Doğrusöz
www.bumindogrusoz.com

Bumin Doğrusöz
11 Eylül 2018

Delile ulaşma yolu önemsiz midir?



Delile ulaşma yolu önemsiz midir? 

İncelemelerde idarenin dayandığı delillerin genelde hukuk, özelde vergi hukuku tarafından kabul gören delillerden olması gerekir. İdarenin hukuken muteber kabul edilmeyen bir delile dayanarak işlem yapması, hukuk devletinde düşünülemez.

Ancak delillerin hukuken kabul edilebilir olması kadar, delillerin elde ediliş biçimi de önemlidir. Hukuk devletlerinde hukuk kuralları, sadece kişiler için değil, aynı zamanda devletin tüm organları için de aynı şekilde geçerli olmak zorundadır. Nitekim Anayasa Mahkemesi'nin de pek çok kararında vurguladığı gibi "hukuk devleti, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, kazanılmış haklara saygı duyarak bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, bütün eylem ve işlemleri anayasa ve hukuk kurallarına uygun ve yargı denetimine açık bulunan, yasaların üstünde yasakoyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri ile anayasanın bulunduğu bilincinde olan devlettir."

Delillerin elde ediliş biçiminin önem taşıması, hukuka aykırı yoldan elde edilmiş bir delilin yargı nezdinde itibar görüp görmeyeceği sorununu da birlikte getirmektedir.

Hukuka aykırı yoldan elde edilmiş bir delilin yargıda kullanılıp kullanılamayacağı sorunu, özellikle ceza hukukunda çokca tartışılmış bir konudur. Ancak ceza hukuku açısından bu tartışma, yeni Ceza Muhakemesi Kanunu ile sona ermiştir. Yeni kanun 217/2. maddesinde kişilere yüklenen suçların ancak hukuka uygun şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebileceğini hükme bağlamakla, mahkemelerin kararlarında hukuka aykırı şekilde elde edilen delillere dayanamayacaklarını vurgulamıştır. Ayrıca kanunun 230. maddesinde mahkemelerce bu tür delillerin reddedilerek, dosya içerisinde bulunan ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin karar metninde ayrıca ve açıkça gösterilmesi gerektiğine işaret edilmiş ve nihayet 289. maddesinde "hükmün hukuka aykırı şekilde elde edilmiş delile dayanması bozma sebebi" olarak kabul edilmiştir.

Ceza hukuku açısından çokça tartışılan ve nihayet yasa düzeyinde çözüme kavuşan bu konu vergi hukuku doktrininde fazla irdelenmemiştir. Ancak bu konu, genelde kişi hakları özelde mükellef hakları açısından son derece önem taşımaktadır.

Vergi pratiğinde her ne kadar yargı anlayışı da hukuka aykırı yolla elde dilmiş delile dayanılarak cezalı tarhiyat yapılamayacağı yönünde gelişmiş ise de Ceza Muhakemesi Hukukunda yer alan bu kuralların Vergi Usul Kanunu'na ve İdari Yargılama Usulü Kanunu'na da aktarılması gerekmektedir. Zira bazı tarhiyatlar idari anlayışın, bu konuda delillerin geçerliliğini ve elde ediliş biçimini fazlaca önemsemediğini göstermektedir.

Nitekim konuyu daha önce yaşanan bir örnekle bir köşe yazısına (28.4.2008 /Referans Gazetesi) konu etmiştim. Aktardığım olayda inceleme elemanı, Kırklareli'nde bir mükellefin kapalı durumda olan işyerine, ceza hâkiminin izni olmadan, Babaeski Kaymakamı'nın yazısına dayanarak polis yardımı ve çilingir marifetiyle girmiş, mükellefin tüm defter ve belgelerine el koymuş, neticede el konulan defterlerden Katma Değer Vergisi indirim konusu yapılan harcama belgelerinin deftere kaydedilmediğinin tespit etmiş, bunun üzerinede indirimlerin reddi suretiyle mükellef hakkında cezalı tarhiyat önermişti. Neticede yapılan tarhiyat Edirne Vergi Mahkemesi'nce onanmışsa da vergi mahkemesinin tarhiyatı onayan kararı, hukuka ve usule aykırı şekilde elde edilen delile dayanılarak tarhiyat yapılamayacağı gerekçesi ile Danıştay 4. Dairesi'nin E. 2006/451 K. 2006/2009 sayı ve 20.10.2006 günlü kararı ile bozulmuştu. Daire kararının gerekçesi özetle "İncelenen olayda, anayasaya ve Vergi Usul Kanunu'nun 142. maddesinde öngörülen usule uygun olarak sulh ceza hâkimince verilmiş bir karar olmadan, davacının kapalı durumda olan işyerine Babaeski Kaymakamı'nın yazısı üzerine girilerek tüm defter ve belgelerine el konulmuş olup, olay yerinde düzenlenen tutanak esas alınarak hazırlanan vergi inceleme raporuyla defterlerde gider kayıtlarının bulunmadığı, dolayısıyla Katma Değer Vergisi indirimlerinin kabul edilemeyeceği iddiasıyla tarhiyat yapılmıştır. Bu durumda davacının işyerinde yapılan arama ve defterlere el konulması işlemlerinin anayasada ve kanunda öngörülen usule aykırı olması nedeniyle usulüne uygun olarak başlanılmayan vergi incelemesine dayanılarak yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık görülmemiştir."

Bu defa aktaracağım olay daha da ilginç. Bir serbest muhasebeci ve mali müşavir hakkında yapılan incelemede inceleme elemanınca, muhasebe bürosunda muhafaza edilmekte olup aralarında Bay (X)’e ait olanların da bulunduğu 140 mükellefin yasal defterlerinin boş olduğu, kayıtların işlenmediği tespit edilerek, bu defterlere el konulmuş, bu durum SMMM ile inceleme elemanı tarafından imzalanan bir tutanağa bağlanmış ve bu tespite istinaden Bay (X) adına, yasal defterlerinin boş olması sebebiyle katma değer vergisi indirimleri kabul edilmeyerek cezalı tarhiyatlar yapılmıştır.

Köşemin sınırlar dolayısıyla uzatmayayım. Neticede Vergi Dava Daireleri Kurulu E. 2017/368 K.2017/626 sayı ve 13.12.2017 günlü kararı ile “defter ve belgeleri usulüne uygun şekilde yazıyla ve yasada öngörülen süre verilerek kendisinden istenmeyen davacının defterlerine, muhasebecisi hakkında başlatılan bir inceleme sırasında ve muhasebecisinin iş yerinde, sulh yargıcından alınmış bir arama kararı bulunmaksızın hukuk dışı yollarla el konulmuş ve davacının imzasını taşıyan bir tutanak da düzenlenmemiş olması karşısında; vergi incelemesine ilişkin yasanın emredici kurallarına aykırı olarak gerçekleştirilen yöntemler kullanılarak elde edilen veriler doğrultusunda düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca yapılan tarhiyatın hukuka uygun olduğundan söz edilemeyeceğine” karar vermiştir.

Görüldüğü gibi, 140 mükellefe tarhiyat, hukuka aykırı yolla elde edilen delille yapılmış.

Ceza Muhakemesi Hukuku'nda yer alan aktardığım kuralların, belirttiğim gibi, Vergi Usul Kanunu'na ve İdari Yargılama Usulü Kanunu'na da aktarılması gerekmektedir.


Bu yazı 26 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 20 Eylül 2018 Dövizli sözleşmelerin uyarlanması ve olası sorunlar
    • 18 Eylül 2018 Vergi mevzuatında da döviz bozdurma koşulu getirilmeli
    • 11 Eylül 2018 Delile ulaşma yolu önemsiz midir?
    • 4 Eylül 2018 Matrah artırımı ve incelenmeme hakkı
    • 28 Ağustos 2018 Uluslararası vergi hukukuna ilişkin iki önemli yayın
    • 17 Ağustos 2018 Bir vergi erteleme yolu: Yenileme fonu
    • 9 Ağustos 2018 Döviz borçlarının sorunları
    • 7 Ağustos 2018 Taşınmazlara özel yeniden değerleme
    • 2 Ağustos 2018 Döviz olarak getirilen sermayede kur değerlemesi
    • 31 Temmuz 2018 Defter ve belgelerin yitirilmesi
    • 24 Temmuz 2018 Harcamalara özgürlük
    • 19 Temmuz 2018 Kiralanmış taşınmazın satışında KDV istisnası
    • 12 Temmuz 2018 Yenileme fonu (2)
    • 10 Temmuz 2018 Kontrol edilen yabancı kurum kazancı (2)
    • 5 Temmuz 2018 Kontrol edilen yabancı kurum kazancı
    • 3 Temmuz 2018 Adli tatilin vergi yargısına etkisi
    • 28 Haziran 2018 Hatalı işlemlerde mükellefi korumak
    • 26 Haziran 2018 Vergi affı ve davadan feragat
    • 21 Haziran 2018 Geçici vergide altı değişiklik ihtiyacı
    • 19 Haziran 2018 Geçici vergide matrah sorunları

    BİZE ULAŞIN: info@resulkurt.com
    TWİTTER/resulkurt34




    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    ana sayfanız </ title> arasında başlığı <- XBTrUzHmSZ5AHbWiWoCq7Mqa83M -> Sen üzere doğrulama kimlik koyabilirsiniz comment <meta name = "alexaVerifyID" content = " XBTrUzHmSZ5AHbWiWoCq7Mqa83M "/> Yoksa, kendi meta tag <meta name = "keywords" content = "keyword1, KEYWORD2, XBTrUzHmSZ5AHbWiWoCq7Mqa83M "/> Ya da, anahtar kelime olarak </ head> <body> İçeriğiniz burada. Doğrulama kimliği olacak DEĞİL buradan koyarsanız saptanabilir. </ body> </ html> </div> </body> </html> <span style="color:#e3e3e3;">27139 µs </span>