En Sıcak Konular

Uğur Tandoğan
Dünya

Uğur Tandoğan
31 Ekim 2019

Etik değerlerimiz erirken



Etik değerlerimiz erirken 

Amerika Birleşik Devletleri’ndeki köklü bir elektronik şirketi, çalışanlarına algoritma biçiminde bir rehber vermiş. Eğer yaptığınız işle ilgili içinize bir kuşku düşerse bu algoritmayı kullanın demişler. Çalışanlardan böyle bir durumda birinci sorudan başlayarak yedinci sorunun sonuna kadar gitmelerini ve buna göre davranmalarını istemişler.

“Eğer bu algoritma ülkemizde uygulansa nasıl olurdu?” diye düşündüm. Aşağıda algoritmayı ve benim yorumlarımı bulacaksınız

1- Bu iş yasal mı? Eğer cevabınız hayır ise o işi yapmayın

Bırakın yasayı, yasaların anasını takmayan bir toplumuz. Örneğin, “Anayasa bir kere delinirse bir şey olmaz’’ denilerek anayasamız tacize uğramıştı. Anayasamızın bu kötü kaderi devam ediyor. Örneğin, “Anayasa'ya sadakatten ayrılmayacağına” diye yemin eden vekillerimiz ona, nikahtan hemen sonra eşlerini nikah şahitleri ile aldatmaya başlayan kocalar/ karılar gibi, her fırsatta ihanet ederler. Ya da anayasaya, hukukun üstünlüğüne, demokrasiye, Atatürk ilke ve inkılâplarına ve lâik Cumhuriyet ilkesine bağlı kalacaklarına ant içerler. Ama sonra da içilen ant değil de, sanki alkollü bir maddeymiş gibi, “İçkiliydim, ne yaptığımı hatırlamıyorum” mantığı ile davranırlar.

2- Değerler sisteminize uyuyor mu? Eğer uymazsa, o işi yapmayın

Bir kere sistem sözcüğü, bazılarının sistemine uymaz. Adeta DNA’larında düzensizlik vardır. Öte taraftan, “Değer” ise sistemlerine hiç uymaz. Çünkü değer kavramı onlarda dinamiktir, duruma göre değişir. “İşine geldiği gibi” belki en değişmez değerleridir.

3- Bu işi yaparsanız, kendinizi kötü hissedecek misiniz? Eğer kötü hissedeceksiniz, o işi yapmayın

Söz konusu algoritmada belki de en kolay geçilen kavram bu hissiyat meselesidir. Çünkü bizde belli konumlara gelenlerin bu tür hissiyatları adeta apandisit alınır gibi alınmıştır. Ve de tepedeki bu kişilerin çok garip hissiyatları vardır. Örneğin bu ülke, beton makinasının “pat pat” vurmasından keyif alan çevre bakanları görmüştür. Ve de, görevi Türk tarımını geliştirmek iken, “Türkiye’de para var ki ithalat yapabiliyor” diyerek saman ve buğday ithalatıyla adeta övünen tarım bakanları.

4- Eğer gazetede çıkarsa ne olur? Şirketi kötü gösterecekse, o işi yapmayın

Sorunun “Eğer çıkarsa” kısmı ilginçtir. Çünkü ülkemizde her şey gazetede çıkmaz. Bazen bazı haberler bir kısım gazetelerde, çok iyi çalışmış, disiplini bir koro gibi, aynı başlıkla çıkar. Ya da haber, gerçek ters-yüz edilmiş olarak çıkar. Örneğin, Titanic faciası zamanımızda yaşansa bazı gazetelerin haberi şöyle olabilirdi “Asrın başarısı: Yıllardır varlığından şüphe edilen buzdağını Titanic Kaptanı buldu”.

5- Eğer yanlış buluyorsanız, o işi yapmayın

Algoritmanın bu kısmı da pek bize uymaz. Bir büyüğün yap dediğini yanlış bulup yapmayan kişi, bizde kendini yanlış yerlerde bulur.

6- Eğer emin değilseniz, sorunuz

Algoritmanın bu komutu da “Müslüman mahallesinde salyangoz satılmaz” ilkesine aykırı düşer. Sormak, soruşturmak, şüphe etmek bazılarının sözlüğüne girmemiştir. Bazıları her yaptıkları işten emindirler. Dunning-Kruger sendromunda sözü edilen “Kifayetsiz muhterisler” sınıfının canlı örnekleridir.

7- Doğru cevabı buluncaya kadar sorunuz

Nasrettin Hoca’ya “saz çalar mısın?” demişler. “Evet” demiş ve sadece bir perdeye parmağını koyarak çalmaya başlamış. “Ama Hoca Efendi, bir elin tezeneyle tellere vururken öbür elin de perdeler arasında dolaşmalı. Herkes öyle çalıyor” diyenlere “Onlar benim bulduğum yeri arıyorlar” demiş. İşte bazıları doğruyu bu şekilde bulduklarından dolayı sormaya, sorgulamaya gerek görmezler.

Sonuç

Yukarıda algoritmaya yaptığım yorumlarda “Bazıları” diye adlandırdığım kişilerin sayısı maalesef toplumumuzda her geçen gün artmaktadır. Kötü paranın iyi parayı kovması gibi, bu bazıları düzgün insanları çeşitli yarış pistlerinde itip onların önüne geçmektedirler. Etik değerlerimiz gün geçtikçe erimektedir. Bu filmin kopacağından eminim ama, nerede kopacağını ben de merak ediyorum.


Bu yazı 117 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 14 Kasım 2019 Mizahın gücü
    • 31 Ekim 2019 Etik değerlerimiz erirken
    • 24 Ekim 2019 Sülale boyu nepotizm
    • 17 Ekim 2019 Dikiş makineleri ve Halil Usta
    • 10 Ekim 2019 Kendinizle olabileceğiniz bir yeriniz var mı?
    • 3 Ekim 2019 Yasaları hakkıyla uygulamalı
    • 26 Eylül 2019 Şeylerin interneti-IOT
    • 12 Eylül 2019 Müşteriden misafire
    • 5 Eylül 2019 İçi boşalan demokrasiler
    • 29 Ağustos 2019 Yaşadığımız afetler sadece bir başlangıç
    • 22 Ağustos 2019 İşi sevmek meselesi
    • 15 Ağustos 2019 Kirli Altın madenciliği
    • 1 Ağustos 2019 İş ve eğlence
    • 25 Temmuz 2019 Yüksek mahkeme yargıcının öğütleri
    • 18 Temmuz 2019 Bu dünyadan bir Lee Iacocca geçti (2)
    • 11 Temmuz 2019 Bu dünyadan bir Lee Iacocca geçti (1)
    • 4 Temmuz 2019 İnsan kaynağı yönetimi gündemleri
    • 27 Haziran 2019 Dürüstlük
    • 20 Haziran 2019 Toksik iş yerleri
    • 13 Haziran 2019 Şehir Hastaneleri sorunu
    BİZE ULAŞIN: info@resulkurt.com
    TWİTTER/resulkurt34





    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    15,198 µs