İş sözleşmesinin işçiye verilmesi

İş ilişkisinin şeffaf, güvenilir ve hukuka uygun şekilde yürütülebilmesi, iş ilişkisinin temel tarafları olan işçi ve işverenin, hak ve yükümlülüklerini açıkça bilmesi ile sıkı sıkıya bağlıdır. Bu çerçevede iş sözleşmesi, işçi ile işveren arasındaki iş ilişkisinin temelini oluşturan, çalışma koşullarını ve karşılıklı sorumlulukları belirleyen en önemli hukuki belgedir.

İşçiye sözleşmenin bir nüshasının verilmesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun öngördüğü bir yükümlülüğün yerine getirilmesi açısından değerli olduğu kadar, işçinin ilerleyen süreçlerde doğabilecek uyuşmazlıklara karşı haklarını koruyabilmesine de imkan tanımaktadır.

İş Kanunu'nun "Tanım ve şekil" başlıklı 8'inci maddesinde iş sözleşmesinin tanımına yer verilmiştir. Hüküm uyarınca iş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir.

İş sözleşmesi, Kanun'da aksi belirtilmediği müddetçe özel bir şekle tabi değildir. Bu noktada Kanun'da belirtilen çeşitli iş sözleşmesi türlerinin yazılı olarak yapılması gerekmektedir. Örneğin, uzaktan çalışma iş sözleşmesi veya belirli süreli iş sözleşmesinin yazılı olarak yapılması zorunluluktur. Nitekim, iş ilişkisinde esas olan belirsiz süreli iş sözleşmesidir. Diğer iş sözleşmelerinin istisnai sözleşmeler olduğunu ifade etmek yanlış olmayacaktır.

İstisnai iş sözleşmelerinin söz konusu olmadığı hallerde, belirsiz süreli iş sözleşmesinin ise yazılı olarak yapılmasına ilişkin açık hüküm bulunmamaktadır. Ancak yine İş Kanunu'nun 8'inci maddesinde, "Yazılı sözleşme yapılmayan hallerde işveren işçiye en geç iki ay içinde genel ve özel çalışma koşullarını, günlük ya da haftalık çalışma süresini, temel ücreti ve varsa ücret eklerini, ücret ödeme dönemini, süresi belirli ise sözleşmenin süresini, fesih halinde tarafların uymak zorunda oldukları hükümleri gösteren yazılı bir belge vermekle yükümlüdür." hükmü yer almaktadır.

Yazılı olarak sözleşme yapılması zorunlu olmayan hallerde dahi işveren tarafından işçiye 2 ay içinde genel ve özel çalışma koşullarını, günlük ya da haftalık çalışma süresini, temel ücreti ve varsa ücret eklerini, ücret ödeme dönemini, süresi belirli ise sözleşmenin süresini, fesih halinde tarafların uymak zorunda oldukları hükümleri gösteren yazılı bir belge vermekle yükümlüdür.

Dolayısıyla iş sözleşmesinin yazılı olarak yapılma zorunluluğu olmayan hallerde işçiye işin koşullarını bildiren belge verilmelidir. Belge, işçinin koşulları öngörmesi açısından önem arz etmektedir.

Diğer yandan iş teftişlerinde, iş sözleşmesinin bir nüshasının işçiye verilip verilmediği araştırma konusu yapılmaktadır. İş müfettişleri, denetimler sırasında iş sözleşmesinin bir nüshasının işçiye verilmesinin, İş Kanunu'nun 8'inci maddesi kapsamında yerine getirilmesi gereken bir yükümlülük olduğu göz ardı edilmemelidir.

Ek olarak iş sözleşmesinin, işçiye çalışma koşullarına ilişkin bilgilendirmenin yapılmış olduğunun somut bir kanıtı olarak görülmektedir. Bu nedenle iş sözleşmesinin nüshasının işçiye teslim edilmemesi, işveren açısından mevzuata aykırılık teşkil edebileceği gibi, denetimlerde idari yaptırımlara da konu olabilmektedir.

2025 yılında İş Kanunu'nun 8'inci maddesine aykırılıktan belge verilmeyen her işçi için 2.017 TL idari para cezası bulunmaktadır. Diğer yandan bu idari para cezası, iş sözleşmesinin bir nüshasının işçiye verilmemesi nedeniyle de uygulanabilmektedir.

Sonuç olarak, iş sözleşmesinin bir nüshasının işçiye verilmesi yasal bir yükümlülük olduğu kadar, sağlıklı bir çalışma ilişkisinin de temel unsurlarından biridir. İşçiye sözleşme veya çalışma koşullarını gösteren belgenin teslim edilmesi, taraflar arasındaki hak ve yükümlülüklerin açık bir şekilde ortaya konmasını sağlayarak olası uyuşmazlıkların önüne geçmektedir.

Ayrıca, iş müfettişleri tarafından yapılan denetimlerde bu yükümlülüğün yerine getirilip getirilmediği özellikle incelendiğinden, işverenlerin mevzuata uyum sağlamaları hem idari para cezalarının önüne geçmek hem de iş ilişkilerinde şeffaflık ve güven tesis etmek adına kritik önem taşımaktadır. Bu bağlamda gerek hukuki uyumun sağlanması gerekse çalışma barışının korunması için iş sözleşmesinin işçiye bir nüsha olarak verilmesi titizlikle yerine getirilmesi gereken bir uygulamadır.

Bu yazı 78 defa okundu.

Yorumlar

+ Yorum Ekle

kapat

Değerli okuyucumuz,
Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
· Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
· Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
· Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
· Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
· Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
· Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
· Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
· Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.