15 Mayıs 2026

Uzatılan doğum izinlerinde geçici iş göremezlik ödeneği

01.05.2026 tarihi itibarıyla 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile birlikte analık izin sürelerinde önemli değişiklikler yürürlüğe girmiştir.

Düzenleme kapsamında tekil gebeliklerde toplam analık izni süresi 16 haftadan 24 haftaya, çoğul gebeliklerde ise 18 haftadan 26 haftaya çıkarılmıştır. Ayrıca sigortalı kadının isteği ve hekimin onayı bulunması halinde doğuma son 2 hafta kalıncaya kadar çalışabilmesine imkan tanınmıştır.

Yapılan değişiklikler yalnızca izin sürelerini değil, analık sigortası kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği uygulamasını da doğrudan etkilemektedir.

Analık sigortası kapsamında sağlanan geçici iş göremezlik ödeneği, sigortalı kadının doğum nedeniyle çalışamadığı sürelerde gelir kaybının karşılanmasını amaçlayan önemli bir sosyal güvenlik hakkıdır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında doğumdan önceki 8 haftalık, doğumdan sonraki 16 haftalık sürelerde; çoğul gebelik halinde ise doğum öncesi süreye ilave edilen 2 hafta ile birlikte toplam süreler üzerinden geçici iş göremezlik ödeneği ödenmektedir.

Ancak geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabilmek için bazı şartların sağlanması gerekmektedir:

* Doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması,

* İstirahatli olduğu süre içinde iş yerinde çalışmamış olması,

* İstirahatin başladığı tarihte sigortalılık niteliğinin yitirilmemiş olması,

* Doğumun canlı veya ölü olarak gerçekleşmiş olması.

Bu şartlar analık sigortası kapsamında yapılacak ödemelerin temel koşullarını oluşturmaktadır.

01.05.2026 tarihi itibarıyla doğum sonrası istirahat raporu devam eden sigortalılar bakımından Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından otomatik bir uygulama benimsenmiştir. Doğum sonrası raporu henüz tamamlanmamış olan sigortalıların mevcut rapor bitiş tarihleri sistem üzerinden herhangi bir başvuru aranmaksızın 8 hafta (56 gün) uzatılmaktadır. Böylece çalışanların ayrıca sağlık hizmet sunucularına ya da Sosyal Güvenlik Kurumuna başvuru yapmalarına gerek bulunmaksızın ilave süreye ait geçici iş göremezlik ödenekleri otomatik şekilde ödenecektir.

01.05.2026 tarihinden önce doğum sonrası istirahat raporu sona eren sigortalıların ilave 8 haftalık geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabilmeleri için, çalışanların 10 iş günü içerisinde işverenlerine başvuruda bulunmaları ve işveren tarafından SGK sisteminde "7578 Sy. Kanun 56 Gün Uzatma Başvurusu" ekranı üzerinden bildirim yapılması gerekmektedir.

Yapılan kontrol sonucunda uygunluğu teyit edilen sigortalılar adına ilave 8 haftalık analık istirahat raporu sistem tarafından otomatik şekilde oluşturulacaktır. Bunun dışında ayrıca sağlık kuruluşuna ya da Sosyal Güvenlik Kurumuna ayrı bir başvuru yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Sisteme girilecek tarih, çalışanın işverene dilekçe ile başvurması üzerine, istirahatini kullanmaya başlayacak tarih olacaktır.

Sonuç olarak 7578 sayılı Kanun ile analık izin sürelerinin uzatılması yalnızca çalışanların izin hakkını genişletmemiş, aynı zamanda bu sürelerde sağlanan geçici iş göremezlik ödeneğinin kapsamını da artırmıştır. Özellikle doğum sonrası raporu devam eden sigortalılar bakımından ilave 8 haftalık sürenin herhangi bir başvuru aranmaksızın otomatik şekilde sisteme tanımlanması, uygulamanın çalışan lehine kolaylaştırıldığını göstermektedir.

Diğer taraftan doğum sonrası raporu 01.05.2026 tarihinden önce sona eren sigortalılar bakımından işveren başvurusu şartı getirilmiş olsa da işlemlerin yalnızca SGK sistemi üzerinden kısa bir bildirim ile tamamlanabilmesi uygulamada önemli bir pratiklik sağlamaktadır.

 

Bu yazı 208 defa okundu.