En Sıcak Konular

Cem Kılıç
Milliyet Gazetesi

Cem Kılıç
1 Mayıs 2014

Türkiyede sendikalaşma Avrupanın çok gerisinde



Türkiye’de sendikalaşma Avrupa’nın çok gerisinde

 


Milliyet


Bugün günlerden 1 Mayıs. Ülkemizde ilk olarak, 1912 yılında İstanbul’da 1 Mayıs kutlaması yapıldı. “İşçi Bayramını kutluyoruz ancak ülkemizde çalışanların örgütlenme mücadelesi son derece zayıf. Taşeronlaşma, sendikalaşamama, işçilik haklarının kısıtlanması gibi birçok sorun var.

Avrupa çok ileri

Ocak 2014 verilerine göre, Türkiye’de 11 milyon 600 bin işçi var. Bunların içinde 1 milyon 96 bini bir sendikaya bağlı. Sendikalaşma oranı da yüzde 9.45. Avrupa Birliği ülkeleri ortalaması yüzde 23, OECD ülkeleri ortalaması ise yüzde 17.

Türkiye’deki sendikalaşma oranının, gerek AB üyesi ülkeler, gerekse OECD ülkeleri ortalaması ile karşılaştırıldığında oldukça düşük olduğu görülüyor. Sadece Fransa’da sendikalaşma oranı yüzde 8 ile Türkiye’den daha düşük. Ancak hemen ifade edelim, Fransa’da sendikalaşma oranı düşük olmakla beraber, toplu sözleşmelerden yararlananların sayısı oransal olarak ülkemizden daha yüksek.

Türkiye’de işkollarına göre sendikalaşma kuralı var. Buna göre, en yüksek sendikalaşma oranının “tarım, ormancılık” sektöründe olduğu, en düşük sendikalaşma oranının ise “inşaat” işkolunda olduğu görülüyor.

Ne var ki işkollarına göre sendikalaşma oranları yanıltıcı olabiliyor. Çünkü devlete ait işletmelerde sendikalaşmanın kolay olmasının etkisiyle, örneğin tarım ve orman işyerlerinde sendikalaşma oranı yüksek görünüyor. Buna karşılık, daha çok özel sektör hâkimiyetinin olduğu, “dokuma, hazır giyim ve deri” işkolunda yani tekstil işyerlerinde sendikalaşma oranı yüzde 9’larda kalabiliyor.

Özellikle gelişmiş ülkelerde iki sektör vardır ki, metal ve maden sektörleri, bu sektörler yüzde 50  60’lara varan oranlarda sendikalaşmanın olduğu alanlardır. Bizde ise, metal sektöründe sendikalaşma oranı yüzde 15.8 iken, madencilik işkolunda sendikalaşma oranı yüzde 20’lerde kalmakta.

Bu konuda son bir not da şu: Türkiye’de en fazla üyeye sahip olan işçi sendikası, metal işkolunda yer alan “Türk Metal Sendikası”. Bu sendikamızın toplam üye sayısı 165 bin. En düşük olanar, inşaat ve sağlık işkollarında olan sendikalar.

Geçen yıl kabul edilen yeni Sendikalar Yasası’na göre, Ocak 2013’ten, 1 Temmuz 2016 tarihine kadar işkolu barajı yüzde 1 olarak uygulanacak. Yani sendikalar kurulu bulundukları işkolundaki toplam işçi sayısının en az yüzde birini temsil edecekler ki toplu sözleşme hakkını elde edebilsinler.

Daha sonra bu oran kademeli olarak artırılarak, 2016 ile 2018 Temmuz’u arasında yüzde 2, daha sonra ise yüzde 3 olarak uygulanacak. 2014 yılı Ocak ayı istatistiğine göre 20 işkolunda toplu iş sözleşmesi yapabilmek için gerekli olan yüzde 1’lik işkolu barajını aşan sadece 47 sendika bulunuyor. Toplamda 115 sendikamız var.

Peki artış olur mu?

Sendikalaşma düzeyinde bir artış sağlanamaz ise 2016 yılından sonra barajı geçebilecek sendika sayısı neredeyse şimdikinin üçte biri kadar kalacak.

Yeni Sendikalar Yasası, 30 çalışanın altında olan işyerlerinde işçinin hakkı olabilecek ‘sendikal tazminatı’ bir hak olmaktan çıkardı. 30 kişinin altında çalışanlı bir işyerinde, sendikaya üye olduğu için işvereni tarafından işten çıkarılan bir işçinin, işverenden bir yıllık ücreti tutarındaki tazminatını mahkeme yoluyla kazanma şansı ortadan kalktı.

Ülkemizde işyerlerinin yüzde 95’i, 30’un altında çalışanı olan işyerlerinden oluşuyor. Dolayısıyla, 1.5 milyon işyerinin olduğu bir ülkede işyerlerinin yüzde 95’ini doğrudan etkileyecek bu düzenlemenin sendikal örgütlenme önündeki en büyük engellerden biri olduğu söylenebilir. Yaklaşık 7 milyona yakın çalışan, fiili olarak sendikalaşmanın etki alanının dışında kalıyor.

Ülkemizde 1 işçi çalıştıran işyeri sayısı toplam işyerlerinin üçte birinden fazla. İşte böyle küçük işyerlerinin hâkim olduğu bir çalışma ortamında sendikalı olmak veya sendikal mücadeleye girişmek hiç de kolay değil.

İşçi Bayramı kutlu olsun...

Türkiye’de Sendikalaşma (Ocak 2014)

Toplam İşçi: 11.600.554

Sendikalı İşçi: 1.096.540

Sendikalaşma Oranı: % 9.45


Bu yazı 1,501 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 16 Ağustos 2019 Arabulucu sonrası aranız bozulursa...
    • 17 Temmuz 2019 Doğum borçlanması hakkında her şey
    • 16 Temmuz 2019 Arabulucu sonrası aranız bozulursa...
    • 10 Temmuz 2019 Ücret eşitsizliği artıyor
    • 8 Temmuz 2019 Engelli aylığı ve evde bakım parası zamlandı
    • 3 Temmuz 2019 Rekabette yapay zeka ile rol kapacağız
    • 1 Temmuz 2019 Sağlığınızı bozan iş tazminata sebep olur
    • 28 Haziran 2019 Staj hakkında bilinmesi gereken her şey
    • 19 Haziran 2019 Bahşiş ücrete eklenir tazminat hesabına girer
    • 17 Haziran 2019 Toplu sözleşmede yapıcı zemin oluştu
    • 16 Haziran 2019 İşçiye yol izni vermek zorunlu
    • 15 Haziran 2019 İşe yeni başlayan avans izin kullanır
    • 12 Haziran 2019 Üniversite mezununa sağlık 2 yıl ücretsiz
    • 10 Haziran 2019 Fazla çalışma mı primli ücret mi?
    • 9 Haziran 2019 Mevsimlik sözleşmede kıdem ve ihbara dikkat
    • 8 Haziran 2019 'Sandık'ta ne yenilikler var?
    • 7 Haziran 2019 TİSKte başkanın gündemi teknoloji
    • 29 Mayıs 2019 Gecikme değil Niyet önemli
    • 27 Mayıs 2019 İşleri telafi edin tatili uzun yapın
    • 22 Mayıs 2019 Bayram ikramiyesi haftaya hesapta
    BİZE ULAŞIN: info@resulkurt.com
    TWİTTER/resulkurt34





    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    8,970 µs