En Sıcak Konular

Bumin Doğrusöz
Ekonomim.com

Bumin Doğrusöz
9 Şubat 2016

Vergi usul kanunu tasarısı(8) Enflasyon düzeltmesi geliyor



Vergi usul kanunu tasarısı(8) Enflasyon düzeltmesi geliyor

 

Dünya

 

Hatırlandığı gibi ülkemizde enflasyon düzeltmesi müessesesi 2004 yılı için uygulanmış, sonraki yıllarda Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesinde yazılı, “fiyat endeksindeki artışın içinde bulunulan dönem dâhil son üç hesap döneminde %100’den ve içinde bulunulan hesap döneminde %10’dan fazla olması” koşulları gerçekleşmediğinden, izleyen yıllarda, yani 11 yıldır uygulanamamıştır. 

Oysa bu geçen sürede (son 10 yılda), Ziraat Bankası Kredi Politikaları Genel Müdür Yardımcısı Sayın M. Cengiz Göğebakan’ın gazetemizde yayımlanan bir çalışmasında da (DÜNYA, 30.1.2016) vurgulandığı üzere, 2005 yılı 100 kabul edilerekten, fiyat endeksindeki artış %205’e ulaşmıştır. Enflasyon düzeltmesi müessesesinin uygulanmasını sadece fiyat endeksine bağlamak yanlıştır. Kurdaki artışında uygulama koşulları içerisinde olması gerekir. Söz konusu çalışmaya göre aynı dönemde doların değerindeki artış da yaklaşık %230’dur. 

Fiyat ve kur değişimleri bu seviyelere ulaşması, buna karşılık yasalarda bir tedbir öngörülmemiş olması neticesinde, işletme bilançolarının gerçek durumu yansıtmaması, duran varlıkların kayıtlı değerleri ile piyasa değerleri arasında önemli farklar oluşması, işletmelerin borçluluk oranlarının olduğundan fazla gözükmesi, öz kaynakların yanıltıcı görünmesi sonuçları ortaya çıkmıştır. 

Bu gerçeği gören Maliye Bakanlığı hazırlamış olduğu Vergi Usul Kanunu Tasarı Taslağı'nda, enflasyon düzeltmesi müessesesine de yer vermiştir. Bu müessesenin uygulanma koşulları mevcut kanundaki ile aynı şekilde düzenlenmiş olmakla birlikte, koşullar oluşmasa bile enflasyon düzeltmesinin uygulandığı yılı izleyen her beşinci yılda tekrar uygulanması öngörülmüştür. 

Taslakta ayrıca enflasyon düzeltmesi müessesinin 31.12.2016 bilançoları için uygulanmasına ilişkin bir geçici maddeye de yer verilmiştir. Taslağın geçici 7. maddesine göre; kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri 31.12.2016 tarihli bilançolarında yer alan parasal olmayan kıymetleri güncelleştirerek düzelteceklerdir. Ancak, münhasıran sürekli olarak işlenmiş altın, gümüş alım-satımı ve imali ile iştigal edenlerin bu geçici maddeye göre enflasyon düzeltmesi yapmaları ihtiyari bırakılmıştır.

Düzeltme işlemi, Türkiye geneli için hesaplanan Yİ-ÜFE göz önünde bulundurularak Maliye Bakanlığınca belirlenen düzeltme katsayıları kullanılarak yapılacaktır. Düzeltme, doğal olarak, enflasyon düzeltmesi müessesinin uygulanmış olduğu 31/12/2004 tarihi esas alınarak yapılacaktır. Maddî duran varlıklar maliyet bedeli, malî duran varlıklar ise alış bedeli üzerinden düzeltmeye tâbi tutulacaktır.

Taslakta hem asıl maddede hem de geçici maddede, serbest meslek erbabının da envanterine kayıtlı amortismana tabi iktisadi kıymetlerini enflasyonun tahribatından korumak amacıyla enflasyon düzeltmesi hükümlerini uygulayabileceği kabul edilmiştir. Böylece onların söz konusu kıymetlerini sattıklarında enflasyondan kaynaklanan kazanç kısmının da vergilenmemesi amaçlanarak kazanç unsurları arasında ayrım olmaması sağlanmıştır. 

Ancak kazançların reel tutarları üzerinden vergilendirilmesinin sağlanabilmesi için sadece beş yılda bir enflasyon düzeltmesinin öngörülmüş olması yeterli değildir. Bu konuda amortismana tabi iktisadi kıymetlerle menkul kıymetlerin satışlarında uygulanmak üzere eski maliyet revizesi şeklindeki bir hükmün de gelir vergisi tasarısına eklenmesinde fayda vardır. 

Öte yandan enflasyon düzeltmesine ilişkin olarak, müessesenin uygulanmasını gerektirecek yıllık fiyat artış oranlarının belirlenmesi konusunda bakanlar kuruluna tanınan yetkinin Anayasa'nın 73. maddesinde ifadesini bulan “vergilerin yasallığı ilkesi” ile bağdaştırmak mümkün değildir. Aynı şekilde; mükellef veya meslek gruplarına göre enflasyon düzeltmesinde uygulanacak yöntemi belirleme, enflasyon düzeltmesine tâbi olacak mali tabloları belirleme, geçici vergi dönemleri için düzeltme yapılıp yapılmayacağını belirleme gibi matrahı etkileyecek konularda Maliye Bakanlığı'na verilen yetkilerin de “vergilerin yasallığı ilkesi” ile bağdaştırması yine mümkün değildir.


Bu yazı 2,228 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 16 Nisan 2024 Kurumlar vergisinin oranının saptanması
    • 4 Nisan 2024 Avans kar payları ne zaman beyan edilir?
    • 28 Mart 2024 2023 yılında elde edilen kar payları ve beyan yükümlülüğü
    • 26 Mart 2024 Arabulucuya başvuru ve şüpheli alacak karşılığı
    • 21 Mart 2024 Vergi incelemelerinin pişmanlığa etkisi
    • 19 Mart 2024 Binek otomobillerin giderleri ve elektrikli araçlar
    • 14 Mart 2024 Yıllık beyanda eğitim ve sağlık harcamaları indirimi
    • 12 Mart 2024 Kiraların gerçek gider yöntemi ile beyanında idari yaklaşımlar
    • 7 Mart 2024 Kira gelirlerinin gerçek gider yöntemi ile beyanı
    • 5 Mart 2024 Kiraların vergilendirilmesi ve emsal kira bedeli esası
    • 29 Şubat 2024 Vergi suçları ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması
    • 27 Şubat 2024 Özelgeler ve yanıl(t)ma
    • 22 Şubat 2024 Nakdi sermaye artırımını teşvikte 2023 indirim oranı revizesi
    • 20 Şubat 2024 İşletmelerde gider özgürlüğü
    • 15 Şubat 2024 Konut kira gelirlerinde istisna
    • 13 Şubat 2024 Değerli Konutlar Vergisinde muafiyetler
    • 8 Şubat 2024 Değerli konutlar vergisinin 2024 uygulaması
    • 7 Şubat 2024 Afet hukukunun dağınıklığı
    • 1 Şubat 2024 Örtülü sermayenin hesabı
    • 30 Ocak 2024 Her ilmuhaber menkul kıymet midir?




    BİZE ULAŞIN: info@resulkurt.com
    TWİTTER/resulkurt34

    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    9,375 µs