Piyasalar

23 Ağustos 2017, Çarşamba tsi
°C

En Sıcak Konular

Adnan Ağır
İş Güvenliği'nde Gündem
Adnan Ağır
22 Şubat 2016

KAYIT DIŞI İSTİHDAMIN ETKİLERİ



KAYIT DIŞI İSTİHDAMIN ETKİLERİ

Dr. Adnan AĞIR Ph. D
Öğretim Üyesi & İş Güvenliği Uzmanı
adnanagir@gmail.com


Kayıt dışı istihdam ne demektir? En basit tanımıyla çalışma mevzuatına aykırı olarak sigortasız işçi çalıştırmak, sigorta primlerini eksik yatırmak ya da ücreti gerçeği gibi göstermemektir.
Aslında işverenleri kayıt dışına iten bazı faktörler yok değil. Bunların başlıca nedenlerine göz atarsak; sigorta primlerinin yüksek olması, işsizlik oranlarının yüksekliği, işgücünün eğitim seviyesinin düşüklüğü, gelir dağılımındaki dengesizlik, işletmelerin çoğunun küçük ve orta boy olması, erken yaşta emeklilik beklentisi ve sosyal güvenlik bilgi ve bilincinin eksik olmasını sıralayabiliriz.
Aslında devletin tüm kurumları da biliyor ki ekonomide kayıt dışılık son yıllarda azalmakla birlikte halen % 38’ler civarında bir kayıt dışılık söz konusudur.
Peki, kayıt dışı istihdam kimin işine yarar? Doğrusunu isterseniz orta ve uzun vadede kimseye yaramaz. Kayıt dışı çalışma hem işverene, hem çalışana hem de devlete zarar veren bir uygulamadır.
Nasıl mı? Önce çalışanlar yönünden bakalım. Sigortasız çalışan bir kişi hem sağlık hizmetlerinden yararlanamayacak hem de yaşlılık yani emekli aylığından mahrum kalacaktır. Sigortalı gün sayısının eksik gösterilmesi açısından bakarsak da emeklilik yaşı uzayacaktır.
İşveren açısından ne gibi sakıncalar doğurur? İlk bakışta kayıt dışı istihdam yaratan işveren diğer kayıtlı işverenlere göre daha fazla kazanç elde etmektedirler. Çünkü sigorta prim giderlerini az öderse maliyeti düşer, pazarda daha fazla yer bulabilir, buradan elde ettiği kazancı teknolojik yatırımlara kaydırabilir. Bu durum, haksız rekabeti doğurduğu gibi diğer işverenlerin de devlete olan güvenini sorgular hale getirmektedir. Buraya kadar işveren kârlı gibi gözükmektedir. Ancak yapılacak denetimlerde bu durumun tespit edilmesi halinde işverene çok ağır idari para cezaları gelmektedir. Dolayısı ile elde ettiğini zannettiği kârdan daha fazlasını devlete ceza olarak ödemek durumunda kalacaklardır.
Devlet üzerindeki etkisi nasıldır? Kayıt dışı istihdam demek vergi ve prim kaybı demektir. Primsiz ödemelerin artması demektir. Çalışan ve emekli dengesinin bozulması demektir. Gelir dağılımının bozulması demektir. Ekonomide kurumsallaşama eğiliminin azalması demektir.
Velhasıl kayıt dışılık kimsenin işine yarayan bir durum değildir.
İskandinav ülkelerine baktığınızda devletlerin sosyal güvenlik açığı oldukça yüksektir. Devlet sübvansiyonu alabildiğine uygulamaktadır. Çünkü sosyal devlet anlayışının bu olduğuna inanmaktadırlar.
AK Parti hükümetlerinin uyguladığı son yıllardaki reform paketleri ile sosyal güvenlikteki dengeler devlet lehine iyice kapanmış durumdadır. Yani önceleri gelir gider dengesi % 50, % 50 şeklinde iken bu durum an itibariyle 100 birimlik masrafın 88 birimini devlet işçi ve işverenden toplamakta sadece % 12’lik bir kısmını hazineden karşılamaktadır. Dolayısı ile SGK açığı giderek kapanmaktadır.
Sonuç, ne yapmak lâzım ki hem kayıt dışılık azalsın, hem de devlet zarar etmesin.
Prim oranları eskiden sektörel toplanırken şimdi herkse % 2 oranında eşit uygulanmaktadır. Bu durumdan vazgeçilmez ise prim oranlarını düşürmek gerekir. Prim oranı düşmediği sürece kayıt dışılık devam edecektir.
İşçi de kısa vade için günü kurtarmak değil kendisi ve geleceği için mutlaka sigortalı çalışmalıdır. Devlet ise caydırıcı, rehberlik yapan, yol gösteren sürekli uyaran ve bilgilendiren bir anlayışla denetimleri sıklaştırmalıdır.
Özetle çalışma yaşamı zor bir alan. Ortak bir dil, ortak bir diyalog yolu bulunmazsa çalışma barışından söz edemeyiz.







Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 22 Şubat 2016 KAYIT DIŞI İSTİHDAMIN ETKİLERİ
    • 14 Ocak 2015 PORTÖR MUAYENELERİ İÇİN DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
    • 15 Aralık 2014 YENİ İŞ GÜVENLİĞİ PAKETİ SORUNU ÇÖZMEYE YETECEK Mİ?
    • 3 Aralık 2014 Hekimler Ayda 500 Saat Nasıl Çalışır?
    • 23 Kasım 2014 Ben Bakan Olsam!
    • 19 Kasım 2014 Paket, İş Güvenliğine Derman Olur Mu?
    • 17 Kasım 2014 İşverenler De İşyeri Hekimleri De Doğrusunu Bilmiyorlar
    • 9 Ekim 2014 İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI DANIŞTAY DUVARINA 23. KEZ ÇARPTI
    • 29 Eylül 2014 nşaat Ve Madenlerde Ölümler Nasıl Azalır?
    • 27 Eylül 2014 İNŞAAT VE MADENLERDE ÖLÜMLER NASIL AZALIR?
    • 15 Eylül 2014 TORBA KANUN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE NELER GETİRİYOR?
    • 21 Ağustos 2014 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Yönetmelik Hazırlamasını Bilmiyor
    • 13 Ağustos 2014 SINIFLARARASI BELGE YÜKSELTME SINAVLARI İLE ELDE EDİLEN BELGELER ŞİMDİLİK İPTAL EDİLMEDİ
    • 13 Ağustos 2014 Sınıflararası Belge Yükseltme Sınavları İle Elde Edilen Belgeler Şimdilik İptal Edilmedi
    • 7 Ağustos 2014 SINIFLARARASI BELGE YÜKSELTME DÜZENLEMESİ DE DANIŞTAY DUVARINA ÇARPTI
    • 7 Ağustos 2014 Sınıflararası Belge Yükseltme Düzenlemesi De Danıştay Duvarına Çarptı
    • 21 Temmuz 2014 Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri (OSGB)ni Hangi Cezalar Bekliyor?
    • 17 Temmuz 2014 Danışmanlık Firmalarından Hizmet Alan İşverenleri Hangi Cezalar Bekliyor?
    • 15 Temmuz 2014 Yükselme Sınavı İçin Son 15 Gün
    • 13 Temmuz 2014 İş Kazalarını Bu Mantıkla Önlemek Çok Zor

    BİZE ULAŞIN: info@resulkurt.com
    TWİTTER/resulkurt34




    En Çok Okunan Haberler

    1. Vergi Dünyasının Acı Kaybı

    Haber Sistemi Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    ana sayfanız </ title> arasında başlığı <- XBTrUzHmSZ5AHbWiWoCq7Mqa83M -> Sen üzere doğrulama kimlik koyabilirsiniz comment <meta name = "alexaVerifyID" content = " XBTrUzHmSZ5AHbWiWoCq7Mqa83M "/> Yoksa, kendi meta tag <meta name = "keywords" content = "keyword1, KEYWORD2, XBTrUzHmSZ5AHbWiWoCq7Mqa83M "/> Ya da, anahtar kelime olarak </ head> <body> İçeriğiniz burada. Doğrulama kimliği olacak DEĞİL buradan koyarsanız saptanabilir. </ body> </ html> </div> </body> </html> <span style="color:#e3e3e3;">13979 µs </span>