En Sıcak Konular

Bumin Doğrusöz
www.bumindogrusoz.com

Bumin Doğrusöz
8 Haziran 2021

COVID sürecinin 2020 yılı finansal tablolarına etkisi



Geçtiğimiz günlerde Muhasebe Öğretim Üyeleri Bilim ve Dayanışma Vakfı (MÖDAV) Başkent Üniversitesi ile birlikte “COVID- 19 Sürecinin İşletmelerin 2020 Yılı Finansal Tabloları Üzerine Etkisi”ni araştırmak üzere, 182 muhasebe öğretim üyesi ile 2,5 gün süren bir çalıştay düzenledi. Bu etkinlikte Borsa İstanbul’da (BİST) işlem gören ve finansal tabloları KAP’da yayınlanan 396 işletme ile Türkiye’nin değişik bölgelerinde farklı sektörlerde faaliyet gösteren 233 adet büyük ve orta boy ile bağımsız denetim kapsamında olmayan küçük ölçekli işletmenin 2019-2020 yıllarına ilişkin finansal tabloları analiz edildi. Çalışma sonucunda başka araştırmalara da temel teşkil edecek yaklaşık bin sayfalık bir akademik tespit ortaya çıktı.

Bu çalışmada sektörler itibariyle işletmelerin, aktif büyüklükleri, dönen/ duran varlık, kısa/uzun vadeli yükümlülük ve öz kaynaklarındaki değişimleri, kâr-zarar verileri, hasılat tutarları, satış maliyetleri, finansman gelir giderleri ve vergi etkileri dahil kârlılık verileri ile nakit akış verileri analiz edildi, oran analizi tekniği ile işletmelerin likidite, finansal yapı ve karlılık oranları incelendi ve 2019 ve 2020 yıllarına ilişkin denetçi görüşleri, dayanakları, kilit denetim konuları da değerlendirmeye tabi tutuldu. Bu çalışmalar neticesinde genel olarak aşağıdaki bulgular elde edildi. Ben de bu bulguları dikkatinize sunuyorum.

1. Borsada işlem gören işetmelerin birçoğu COVID-19’un olumsuz etkilerini azaltmak üzere riski azaltıcı önlemleri almayı başardı, Profesyonel yöneticilerle çalışan bu şirketler kurumsallaşmayı tamamladıklarından ve sahip oldukları risk komiteleri ile risklerin etkisini azaltıcı önlemler alabildiklerinden bu korunmayı başarabildiler. Özellikle dijital dönüşümü gerçekleştirebilen firmalar, salgın etkisini avantaja çeviren firmalar olmuştur.

2. COVID-19’dan en çok olumsuz etkilenen borsa şirketleri, restoran, konaklama işletmeleri ve otellerdir. Turizm ve ulaştırma sektörü olumsuz etkilenmiştir. Otellere hizmet sunan yerel küçük işletmeler de bu salgından etkilenmiş ve zarar etmişlerdir.

3. Hava yollarının ilk kapanmada büyük zararları olmuşsa da seferlerin açılmasıyla zararlarındaki artış azalmıştır.

4. İnşaat sektörünün bir kısmında olumsuz etkilenme olmamış ancak bir kısmında hasılatları azalmıştır.

5. Sağlık sektöründe önceleri polikliniklerdeki hasta sayısının azalmasından dolayı hasılatlarda azalma olmuştur. Pandemi tedavisi yapan hastanelerde ise hasta sayısının artmasıyla hasılat da artmıştır. Ancak hastaların çoğunun sosyal güvenlik kurumuna bağlı hastalar olması sebebiyle nakit tahsilatlarında gecikmeler olmuş ve ticari alacaklar artmıştır. Tıbbi malzeme satan firmaların satışlarında 2020 yılında artışlar olduğu görülmüştür.

6. Pandemi dönemindeki tüketici alışkanlıklarının değişimi nedeniyle perakende zincir marketler, gıda, teknoloji, otomobil gibi sektörlerde hasılat artmıştır. Teknoloji sektörü, perakende zincir marketleri, hazır giyim pazarlayan işletmeler, ihracat odaklı çalışan imalat işletmeleri salgından olumlu etkilenmiştir. Evde çalışma ortamı, okulların online olarak eğitim vermeleri bilgisayarla olan talebi artırmıştır. Bu da bu alandaki şirketlerin hasılatlarını artırmış ve zararlardan kâra dönmelerini sağlamıştır.

7. Perakende zincir marketleri, özellikle online satış yapanları hasılatlarını artırmıştır. İnternet ortamında hazır giyim pazarlayan firmaların satışlarında da artışlar olmuştur. Tekstil sektöründe ihracat odaklı çalışanlarda eski düzeylerini korudukları, bazı firmaların brüt karlarını artırdıkları görülmüştür. Bazı orta boy ve küçük firmalar da maske üretimine dönerek geçen seneki satışlarını artırdıkları görülmüştür.

8. İşletmelerin bazıları kapanma dönemlerinde üretimlerini kısa bir dönem durdurmuş minimum stok bulundurma politikası izlemiş maliyetlerde kısıtlamaya giderek nakit düzeylerini korumuştur.

9. Bazı imalat firmaları da satış beklentileri olduğu için hammadde tedariklerini aksatmadan yapmışlar ve nakitlerini stoklara yatırmışlardır. Nitekim satışlar artınca tam kapasite ile çalışmaya başlamışlar ancak bu durum bu kez hammadde tedarikinde bazı sıkıntılar yaşamalarına sebep olmuştur

10. Borsa işletmelerinin büyük bir bölümünde işletme faaliyetlerinden yaratılan net nakit tutarlarında azalma olmuştur. Yatırım faaliyetlerinde nakit çıkışı olmasına rağmen geçmiş dönemlere göre yatırım faaliyetlerindeki harcamalar minimum düzeye indirilmiştir. Birçok firma kısa vadeli borçlanmaya giderek finansman faaliyetlerinden sağlanan nakit ile önceki dönem nakit ve nakit benzerlerinin tutarını artırmıştır. Önceki dönemlerde uzun vadeli yabancı kaynaktan yararlanan firmaların da cari dönemde borç taksitlerini ödemeye devam ettikleri gözlemlenmiştir. Öz kaynakları yeterli olmayan ve borca batıklık riskini taşıyan bazı firmalar öz kaynaklarını artırarak finansman faaliyetlerinden nakit akışı sağlamışlardır.

11. Genellikle bütün sektörlerde işletmeler 2020 yılında önceki döneme göre Nakit ve nakit benzerlerini arttırarak nakit düzeylerini korumuşlar ve nakitte kalmayı tercih etmişlerdir. Özellikle bazı işletmeler, nakitlerden sağlanan faiz ve kur farkları ile karlarını arttırmışlar ya da faaliyet zararlarının olumsuz etkilerini azaltmışlardır.

12. İşletmelerin oran analizleri değerlendirildiğinde genellikle firmaların net işletme sermayelerinin yeterli olmadığı birçok firmanın cari oranın birin altında olduğu, ayni şekilde duran varlıkların finansmanında devamlı (sürekli) sermayenin yetersiz kaldığı ve işletmelerin kısa vadeli borçlanmalarla duran varlıklarını finanse ettikleri görülmüştür. İşletmelerin finansal yapıları değerlendirildiğinde varlıkların ortalama olarak %60-%70 oranında yabancı kaynakla finanse ettikleri bu nedenle finansman giderlerinin etkisi ile dönem karlarının azaldığı görülmüştür. Yabancı kaynak kullanan işletmelerin finansman yükü nedeniyle karlılıkları etkilenmiştir.

Çalıştayda varılan sonuç ise “olarak, genellikle işletmelerin aktif büyüklüklerinin arttığı, varlıklar içinde artışın daha ziyade dönen varlık toplamlarında olduğu ortaya çıktı. Kuşkusuz bu artışların bir kısmı enflasyon etkisini içinde barındırdığı için reel artışın çok fazla olmadığı söylenebilir. Dönen varlıklardaki artış bazı işletmelerde satış hacmindeki artışa bağlı olmakla birlikte, bazı işletmelerde, likidite sorununu ortadan kaldırmak için yapılan kısa vadeli borçlanmadan kaynaklanmıştır. Özellikle istihdam sağlayıcı yatırımların bu dönemde pek yapılamadığı işletmelerin sürdürülebilirliklerini sağlamak adına nakitte kalmayı tercih ettikleri görülmüştür.” şeklinde.

Aktarması benden, değerlendirmesi sizden.



Bu yazı 99 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 5 Ağustos 2021 Adli tatil ve süre karmaşası
    • 4 Ağustos 2021 Emisyon primine vergisel yük yüklenebilir mi?
    • 6 Temmuz 2021 Fahiş arsa değerlerine karşı dava hakkı
    • 1 Temmuz 2021 Yurt dışından elde edilen temettü gelirleri
    • 24 Haziran 2021 Vergi mevzuatında son değişiklikler
    • 15 Haziran 2021 Sorular ve yanıtları
    • 8 Haziran 2021 COVID sürecinin 2020 yılı finansal tablolarına etkisi
    • 2 Haziran 2021 Yeni yeniden değerleme
    • 11 Mayıs 2021 Tek konutlu emeklilerde eml?k vergisi muafiyeti (2)
    • 6 Mayıs 2021 Tek konutlu emekliler ve eml?k vergisi muafiyeti
    • 4 Mayıs 2021 Kapanma-İdari tatil ve vergi yargısı süreleri
    • 29 Nisan 2021 İhracatçıların götürü gider mücadelesi
    • 18 Nisan 2021 Ortak alacağının sermayeye eklenmesinde faiz teşviki
    • 13 Nisan 2021 Kurumlar vergisinde gözden geçirilme ihtiyacı
    • 9 Nisan 2021 Nakdi sermaye artırımında indirim teşviki soruları
    • 18 Mart 2021 Emsal kira bedeline göre beyan
    • 16 Mart 2021 2020 yılında elde edilen k?r paylarında vergileme
    • 11 Mart 2021 2020 yılı konut kira gelirlerinde istisna
    • 18 Şubat 2021 Şubat ayı ve basit us?lde vergilendirilenler
    • 11 Şubat 2021 Finansal gider kısıtlaması ve olası sorunları (2)
    BİZE ULAŞIN: info@resulkurt.com
    TWİTTER/resulkurt34




    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    8,634 µs