En Sıcak Konular

Cem Kılıç
Milliyet Gazetesi

Cem Kılıç
13 Mayıs 2019

Ramazanda çalışma hayatı



Ramazanda çalışma hayatı

Ramazan ayı, yaz aylarına denk geldiğinden çalışanlar için oruç tutmak zorlaşıyor. Böyle olunca da, işten bir saat bile olsa erken çıkabilmek ve iftara yetişebilmek gibi konular pek çok çalışan için oldukça önemli hale geliyor.

Bununla birlikte, Ramazan ayında oruç tutan çalışanları için işveren, işyerinde yemek çıkarmıyor ya da yemek masrafına katlanmıyor.

Peki, “oruç tutan çalışanların yemek yardımı açısından maddi kaybı söz konusu mu?”, “işveren, oruç tutan çalışanlarına iftar yemeği verisa, bu yemek vergiden muaf tutulur mu?” veya “ramazan kolisi kıdem tazminatına dahil midir?”

Bunlar gibi hem çalışanların hem işverenlerin merak ettiği bazı sorulara cevap verelim.

Erken paydos var mı?

İş Kanunu ile belirlenmiş ara dinlenmeleri çalışma süresine göre değişmektedir. Buna göre, günlük çalışma süresi 4 saat veya daha kısa olan işçilere 15 dakika, 4 saatten fazla 7.5 saatten düşük olan işçilere 30 dakika, 7.5 saatten fazla olan işçilere ise 60 dakika ara dinlenmesi verilmesi gerekir. Burada amaç, işin yürütülmesi sırasında işçilerin dinlenmeleri ve bu sürede yemek yeme, çay ve/veya sigara içme gibi ihtiyaçların giderilmesidir.

Konuya ilişkin Yargıtay kararlarının,  işe ara dinlenmesi kadar geç başlanması veya aynı süreyle işin erken bırakılması şeklindeki uygulamaların doğru olmadığı yönünde olduğu görülmektedir.

İşveren yıllık izin vermek zorunda mı?

İşçilerin yıllık izinlerinin planlaması işverenin yönetim hakkı kapsamındadır. Bu doğrultuda, işveren, aynı bölümde çalışan ve benzer işleri yapan iki kişiye aynı anda yıllık izin vermeyebilir.

Bununla birlikte, işçilerin makul bir süre önceden yıllık izin kullanacakları tarihi işverene bildirmeleri gerekir. Eğer böyle bir bildirim yapmamışlarsa, işveren yıl içerisinde istediği tarihte işçilerine izin kullandırabilir.

İşyeri kapatılıp yıllık izin uygulanabilir

İşveren eğer isterse ramazan ayı boyunca işyerini kapatarak bütün işçilerine izin de verebilir.  Bu bağlamda, yıllık ücretli izin yönetmeliği uyarınca, Nisan ayı başı ile Ekim ayı sonuna kadar işveren işçilerinin tümüne veya bir kısmına toplu izin kullandırabilir. Bu durumda ramazan ayı boyunca işleri yoğun olmayan bir işyeri, işçilerin tamamına izin verebilir.

Oruç tutan personele de ticket veya kupon verilir

Bazı işyerlerinde işçilere dışarıdan yemek hizmeti satın alınmakta ya da işyerinde yemek yapılmakta, bazılarında ise ticket veya kupon verilmektedir. Eğer işyerinde ticket veya kupon uygulaması söz konusu ise oruç tutsun ya da tutmasın ramazan ayı boyunca bütün çalışanlara aynı miktarda ticket veya kupon verilmeye devam edilmesi gerekir. 

Yani, işveren oruç tutuyor diye çalışanın ticket veya kuponunu kesemez.

Oruçlu çalışana yemek parası

Ramazan ayı boyunca oruç tutacağını beyan eden işçiye öğlen yemeği verilmeyeceği için yemeğin parası verilebilir. 

Toplu iş sözleşmesinde veya iş sözleşmesinde bu yönde bir hüküm var ise işçiye yemek yemediği günler için yemeğin bedeli kadar ödeme yapılması mümkündür. 

Ara dinlenmesi çalışma süresinden sayılmaz

Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmamaktadır. Dolayısıyla, ara dinlenmesi süresi için işçi ücret almamakta ve bu süreyi işyerinde veya işyeri civarında geçirmek zorunda kalmaktadır. Ramazan ayında oruç tutan işçiler ara dinlenmesi süresi içinde çay, sigara içemeyecekleri ve yemek de yiyemeyecekleri için işe ara dinlenmesi kadar geç gelmeyi veya işten ara dinlenmesi kadar erken çıkmayı düşünebilirler. 

Bu durumda, sabah 08:00’de başlanan ve akşam 18:00’de bitirilen bir mesai içinde, işçinin 1 saat olan toplam ara dinlenmesi süresini işten 17:00’da ayrılarak kullanması söz konusu değildir. Yargıtay kararları da bu yöndedir. 

İşveren ara dinlenmesi yok, erken çık diyemez ancak izin verebilir

Ara dinlenmesi günlük çalışmada amacına uygun olarak mutlaka kullanılmalı. 
Dolayısıyla, oruçlu işçi yemek yemese ya da sigara, çay içmese bile dikkatini toplaması, belirli bir süre işinden uzak kalması gibi amaçlara hizmet eden ara dinlenmesini kullanmaması kanuna aykırı olacaktır. 

Bu kararı, işveren kendi yönetim hakkına dayanarak alamaz. Ancak işveren isterse ramazan döneminde oruçlu çalışanlarının erken çıkmalarına izin vererek, daha sonra bu çalışanlardan telafi çalışması yapmalarını isteyebilir.

İftar yemeği vergiden muaf mı?

İşveren nasıl işçilere verdiği öğle yemeği için belirli bir tutara kadar vergiden muafsa, söz konusu tutarı aşmadıkça iftar yemeği için de muaftır. Bu tutar 19 TL’dir. 

Diğer yandan, vardiyalı çalışmalar dışında işverenin iftar yemeği vermesi halinde işçinin bu yemeğe katılması zorunlu tutulamaz. 

Nakdi yardım ve sigorta primi...

İşyerlerinin çoğunda Ramazan’da işçilere ramazan kolisi şeklinde ayni yardım veriliyor. Süpermarket hediye çekleri de bu amaçla kullanılıyor.  Bu durumda, ramazan kolisinin net bedeli brüte çevrilmeli ve çalışanların bordrolarında gösterilmeli. 

Söz konusu tutar için gelir ve damga vergisi de hesaplanacaktır. İşçilere ramazanda nakdi yardım yapılması da mümkün. Yapılan yardımdan gelir vergisi, damga vergisi ve sigorta priminin kesilmeli.   

Ramazan kolisi ve kıdem tazminatı... 

İşyerinde her ramazan koli dağıtan ya da ramazan yardımı yapan işveren, işçilerine kıdem tazminatı öderken bu yardım tutarlarını da dikkate almalıdır. 

Düzenli bir şekilde yapılan ramazan yardımları da kıdem tazminatına esas ödemeler arasındadır.

SGK primi kesmeyen işveren ceza öder

Ramazanda işçisine ayni yardım yapan ancak vergilendirmeyen veya nakdi yardım yapan fakat bunu prime esas kazanca dahil etmeyen işveren idari para cezası ile karşılaşabilir. 

İşverenlerin bu konuda hassas davranmaları ve mevzuata uyum göstermeleri gerekmektedir.


Bu yazı 33 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 15 Mayıs 2019 İşte iyi koşullar herkese yarar
    • 13 Mayıs 2019 Ramazanda çalışma hayatı
    • 10 Mayıs 2019 Farklı uygulama ortadan kalktı
    • 8 Mayıs 2019 Zararın ücretten kesilmesi onaya tabi
    • 6 Mayıs 2019 Dijital çalışma hayatı
    • 29 Nisan 2019 Terfi ettirilmeyen fark ücreti alır mı?
    • 24 Nisan 2019 Meslek hastalığı iş kazasına davet çıkarıyor
    • 22 Nisan 2019 Yeni mezunlar 2 yıl sağlıktan ücretsiz yararlanır...
    • 17 Nisan 2019 Sendikacıların sosyal hakları
    • 15 Nisan 2019 Sendikal tazminat nasıl alınır?
    • 12 Nisan 2019 Kıdem tazminatında nerede kalmıştık?
    • 10 Nisan 2019 GSS borçluları hastane kapısından dönmeyecek
    • 9 Nisan 2019 Belediye başkanı ve muhtar ne kazanıyor?
    • 8 Nisan 2019 Belediye başkanı devlet memuru mu?
    • 4 Nisan 2019 Evde çalışanlar işçi mi?
    • 3 Nisan 2019 Kimler isteğe bağlı sigortalı olabilir?
    • 27 Mart 2019 Düşük ücret zammı tazminat sebebi
    • 25 Mart 2019 Ücret desteğine ilişkin teşvikin detayları
    • 20 Mart 2019 Şirker ortaklarının 'Sigorta'sı
    • 18 Mart 2019 Tarım işçisi sigortaya tabi mi?

    BİZE ULAŞIN: info@resulkurt.com
    TWİTTER/resulkurt34




    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    1,673,826 µs