En Sıcak Konular

Bumin Doğrusöz
Ekonomim.com

Bumin Doğrusöz
30 Kasım 2023

Torba teklife toplu bakış



Gündemde yine pek çok vergi kanununda değişiklikler öngören ekonomik içerikli yeni bir torba kanun var. Aslında bu torba kanun teklifi zaten beklenmekteydi. Ancak teklif ortaya çıkmadan ortada dolaşan söylentiler, hazinenin gelir açığı dolayısıyla vergi kanunlarında yer alan pek çok istisna ve muafiyetin kaldırılacağı yönündeydi. Ancak Torba Teklifi, bu yönü itibariyle hiç de beklenildiği gibi çıkmadı.

Bu yazımda madde bazlı değerlendirmelere girmeden, bir genel değerlendirme yapıp, detayları -maddeleri- değerlendirmeyi gelecek yazılarıma bırakmak istiyorum.

Torba teklifinde gelir artırıcı yönde açık vergi artışı pek yoksa da Cumhurbaşkanı’na tanınan ve bence bir kısmı Anayasa’ya aykırı yetkiler ve bu yetkilerin kullanılması suretiyle kamu gelirlerinin artırılması gibi gizli bir amacın varlığı sezilmektedir. Her halde kamuoyu tepkisini çekmemek için böyle bir yol seçilmiş diye düşünüyorum.

Kayıt dışı ekonomi ile mücadele, belge düzenini yerleştirme, mükellef haklarını güçlendirme gibi hemen her Torba Kanun’da yer alan genel gerekçelere yönelik bir düzenlemeye rastlayamadığım gibi Gelir Vergisi Tarifesi’nin yeniden düzenlenmesi, gereksiz ihtilaflara yol açan düzenlemelerin gözden geçirilmesi gibi beklentilerin de teklif ile karşılandığını söylemek de güç.

Teklifte olumlu düzenlemeler de var olumsuz düzenlemeler de. Örneğin, ipotek finansmanı kuruluşlarının, konut finansmanı kuruluşlarının ve konut finansmanı fonlarının, Sermaye Piyasası Kanunu’nun 38/A maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan konut finansmanı kapsamında yaptıkları tüm işlemler dolayısıyla lehe alınan paralar, BSMV istisnası dışına çıkartılırken, istisnanın kredinin kullanıldığı tarih itibarıyla üzerine kayıtlı konuta sahip olmayan tüketicilere kooperatifler aracılığı ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ve bankalar tarafından açılan konut kredileri dolayısıyla lehe alınan paralar için sürdürülmesi olumlu bir düzenleme olarak kabul edilebilir.

Öte yandan bir başka olumlu düzenleme de sosyal içerik üreticilerine yönelik gelir vergisi istisnasının kapsamında yapılmak istenilen değişiklik. Öngörülen değişiklikle, internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden metin, görüntü, ses, video gibi içerikler paylaşan sosyal içerik üreticilerinin bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar ve bu ortamlar üzerinden verilen bireysel kurs, eğitim, veri işleme ve geliştirme, ürün tanıtımı gibi hizmetlerden sağlanan kazançlar ile akıllı telefon veya tablet gibi mobil cihazlar için uygulama geliştirenlerin elektronik uygulama paylaşım ve satış platformları üzerinden elde ettikleri kazançlar gelir vergisinden istisna edilmektedir. Bu düzenleme ile vergi dışı kalmış olan pek çok kişi hiç olmazsa stopaj yolu ile vergilendirilebilecektir. 

Bir başka olumlu gelişme de gerçek kişilerin yurt dışındaki kurumlardan elde ettikleri kâr paylarının (%50’sinin) istisna kapsamına alınması, gerçek kişilerin ve kurumların yurt dışına verdikleri bir kısım hizmetlerden elde ettikleri kazançlara yönelik istisna oranının artırılması, bu istisnalardan yararlanmanın kazancı Türkiye’ye getirme koşuluna bağlanması da olumlu düzenlemeler arasında sayılabilir. Ancak yurt dışında verilen taşımacılık, inşaat-onarma ve montaj hizmetleri ile ihracat karşılığını döviz olarak elde edenlere tanınan götürü gider hakkının kaldırılması olumsuz bir düzenlemedir. Bu düzenlemenin, döviz hasılatını Türkiye’ye getirme koşuluna bağlı olarak sürdürülmesi yerinde olurdu.

Öte yandan KDV’de iade hakkının geleceğinin Cumhurbaşkanı’na verilen yetkilerle siyasi iktidara bırakılması, öngörülemezlik yaratması, hukuki güvenlik ve istikrar ilkesinin ihlali sonucunu doğuracağı gibi verginin yasallığı temel ilkesine de aykırı düşecektir. Bu yetki maddesinin Tekliften çıkartılması gerekmektedir.

Öte yandan mükellef ve meslek camiasının yıllardır beklentisi, vergi sisteminin basitliğinin sağlanması, olabildiğince beyanname sayısının azaltılması, beyan ve ödeme sürelerinin standartlaşması iken, Teklif ile 2 no’lu KDV beyannamesinin beyan ödeme sürelerinin, bu konuda değişiklik yapılmasının izah ve gerekçesi dahi ortaya konulmaksızın değiştirilmesini de anlamak ta mümkün değildir.

Bu arada en ilginç teklif düzenlemesi ise Gelir İdaresinin tanesi 25 kuruştan bilgi satma konusunda yetkilendirilmesidir.

Yılın ilk 10 ayında vergi gelirlerinin %54,6’sı KDV ve ÖTV’den geliyor. Sistemde dolaylı vergilerin oranı yaklaşık %70. Gelir vergisi hasılatının çok büyük bölümü stopajdan geliyor, onun da çok büyük bölümü ücretlilerden çıkıyor. Bu çarpık tabloyu düzelten hiçbir düzenleme maalesef Torba Teklifte yok. Torba Teklif, bir kısım vergileme ilkelerini de hiçe sayan bir sürü revizyon düzenlemesi ile dolu. Vergi hasılatına olumlu etkisi de pek olmayacak gibi. 



Bu yazı 109 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 22 Şubat 2024 Nakdi sermaye artırımını teşvikte 2023 indirim oranı revizesi
    • 20 Şubat 2024 İşletmelerde gider özgürlüğü
    • 15 Şubat 2024 Konut kira gelirlerinde istisna
    • 13 Şubat 2024 Değerli Konutlar Vergisinde muafiyetler
    • 8 Şubat 2024 Değerli konutlar vergisinin 2024 uygulaması
    • 7 Şubat 2024 Afet hukukunun dağınıklığı
    • 1 Şubat 2024 Örtülü sermayenin hesabı
    • 30 Ocak 2024 Her ilmuhaber menkul kıymet midir?
    • 25 Ocak 2024 2023de birden fazla işverenden ücret alanların beyan yükümlülüğü
    • 23 Ocak 2024 Herkesten bilgi istenebilir mi?
    • 18 Ocak 2024 Nakd? sermaye artırımını teşvikte 2023 indirim oranı
    • 16 Ocak 2024 Nakd? sermaye artırımını teşvikte 2023 indirim oranı
    • 11 Ocak 2024 Sermaye şirketlerinde asgari sermaye genelgesi
    • 9 Ocak 2024 Binek otomobillerin 2024 giderleri ve amortismanları
    • 4 Ocak 2024 2024 yılı ve bazı notlar
    • 2 Ocak 2024 Veraset vergisinin 2024 istisnaları ve tarife
    • 28 Aralık 2023 KDV iade veya indirim hakkı konusunda yürütmeye yetki verilebilir mi?
    • 26 Aralık 2023 (E)nin vergisi
    • 21 Aralık 2023 Getirilmek istenen ama gereksiz bir mücbir sebep yetkisi
    • 19 Aralık 2023 Zamanaşımı süreleri ve hukuk güvenliği
    BİZE ULAŞIN: info@resulkurt.com
    TWİTTER/resulkurt34




    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    9,090 µs