En Sıcak Konular

Cem Kılıç
Milliyet Gazetesi

Cem Kılıç
8 Aralık 2023

Çok çalışmak mı önemli, şans mı?



OECD ülkelerindeki çalışanların çoğu çok çalışmanın kişinin sosyo-ekonomik konumunu belirlemede gerekli ve çok önemli olduğunu, düşük gelirin kötü şanstan kaynaklandığını, yüksek gelire ise şanslıların eriştiğini düşünüyor.

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Teşkilatı (OECD) tarafından yayınlanan yeni bir çalışmada hayatta ve özellikle iş hayatında ilerlemek için en önemli faktörün ne olduğu konusundaki görüşleri araştırılmış. Türkiye’nin de aralarında olduğu 27 OECD ülkesi için yapılan araştırmada insanların fırsat eşitliğine yönelik tutumları da ele alınmış. Bugünkü yazımda, ülkemizde de sık sık dile getirilen başarı üzerinde çok çalışmanın mı, yoksa şansın mı etkili olduğu konusunu ele almaya çalışacağım.

Çok çalışmak gerek

Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, ankete katılanların yüzde 60’ı, başka bir ifadeyle her 10 çalışandan altısı, çok çalışmanın kişinin sosyo-ekonomik konumunu belirlemede gerekli ve çok önemli olduğunu düşünüyor. Bununla birlikte, katılımcıların yüzde 43’üne göre kişinin başarısının temel belirleyicileri, yaşadıkları ülkede doğmuş olmak veya iyi eğitimli ebeveynlere sahip olmak gibi sosyo-ekonomik faktörler. Benzer şekilde, cinsiyet ve etnik köken gibi bireysel özellikler de her dört katılımcıdan biri için temel ya da çok önemli faktörler. Diğer taraftan, her üç katılımcıdan ikisi fırsat eşitliğini teşvik etmek için daha fazlasının yapılması gerektiğine inanıyor.

Kontrol dışındaki koşullar

Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, sosyo- ekonomik hayatta elde ettiğimiz kötü sonuçların şekillenmesinde kötü şans gibi insanların kontrolü dışındaki koşulların daha önemli olduğu düşünülüyor. Bu anlamda, her on çalışandan sekizinin düşük gelirin kısmen kötü şanstan kaynaklandığına inanırken, yalnızca yüzde 67’si yüksek gelirlilerin şanslı olduğunu inanıyor.

OECD araştırmasına göre, yaşamda ilerlemek için çaba göstermenin önemli olduğu inancı, daha eşitsiz ve sosyal hareketliliğin daha düşük olduğu toplumlarda daha yaygın. Bu durumun sebebi, diğer koşullar yerine çok çalışmaya değer verenlerin gelir eşitsizliklerini çok çalışmaya dayanan çabanın ödülü olarak kabul etme olasılıklarının daha yüksek olması ile açıklanabilir. Yani, çok çalışmayı insanların iyi koşullara sahip olmasının önkoşulu olarak görenler, insanlar arasındaki gelir eşitsizliklerinin de bu nedenle doğal olduğunu düşünüyor. Buna karşılık, toplumun varlıklı kesimlerinden yoksul kesimlerine yönelen yeniden dağıtımı destekleyenler, aynı zamanda kişinin kontrolü dışındaki faktörlerin sosyo-ekonomik konum üzerinde daha etkili olduğunu düşünenler.

Çocukluktaki dezavantajlar

Sosyal hareketlilik ve fırsat eşitliğini teşvik etmek, tüm toplumlar için önemlidir. Sosyal hareketlilik, bireylerin, ailelerin ya da grupların bir toplumdaki sosyal sınıflar arasındaki hareketliliğidir. Fırsat eşitliği açısından bakıldığında, sosyal hareketliliğin düşük olduğu ülkelerde gelir dağılımı adaletsizliği yüksektir. Bu tür toplumlar, dezavantajlı koşullara sahip kişilere eşit koşullar sunmakta başarısız olmaktadır.

Çocukluktaki sosyo-ekonomik dezavantajlar, yetişkinlikte daha az gelir ve daha düşük sosyo-ekonomik statü anlamına gelir. Sosyo-ekonomik dezavantajlarla daha fazla karşı karşıya kalan çocuklar, daha iyi refah koşullarına sahip bir çocukluk dönemi geçirenlere göre neredeyse yüzde 20 daha az kazanmaktadır. Gerek Kovid-19 salgını gerekse Rusya-Ukrayna Savaşı ve şimdi de İsrail’in Filistin’e yönelik zulmü nedeniyle, küresel düzeydeki fırsat eşitsizliklerinin daha da derinleştiğini söylemek mümkün. Bu bakımdan, örneğin küresel salgın döneminde okulların kapatılmasında daha fazla zarar görenler, dezavantajlı öğrenciler oldu.

Sağlıklı olma hali

OECD araştırmasına göre, ankete katılanların beşte ikisi yaşamda ilerlemek için sağlık durumunun veya engelli olmamanın da önemli bir faktör olduğuna inanıyor. Öyle ki, hemen hemen her toplumda engelliler eğitime, istihdama ve toplumsal hayatın diğer pek çok alanına erişimde sınırlı imkanlarla karşı karşıya. Örneğin, OECD verilerine göre engelli bireylerin okulu bırakma olasılıkları daha yüksek, engelli olmayan insanlara kıyasla istihdamda olma olasılıkları da yüzde 40 düzeyinde daha düşük.

Aile geçmişi

OECD araştırmasından elde edilen bir diğer çarpıcı sonuç da her üç katılımcıdan birinin iyi eğitimli ebeveynlere sahip olma ve varlıklı bir aileden gelmek gibi sosyo-ekonomik geçmişe ilişkin faktörlerin yukarı yönlü sosyal hareketlilik için temel unsuru olarak görmesi. Burada, temel belirleyici hayata “eşit olmayan” başlangıç noktası. Konuya ilişkin bir başka araştırma sonucuna göre, OECD ülkeleri içinde ebeveynleri yüksek lisans derecesine sahip olan çocukların ebeveynleri ortaöğretim altında eğitim almış olan çocuklara kıyasla üniversiteden mezun olma olasılıkları yüzde 45 daha fazla. Üstelik, son yıllarda yükseköğretimdeki genişlemeye rağmen bu uçurum devam ediyor. 



Bu yazı 164 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 29 Nisan 2024 İşveren imk?nıyla yan iş mümkün mü?
    • 26 Nisan 2024 İklim değişikliği işte büyük risk
    • 22 Nisan 2024 Geride kalanlara aylık bağlanması
    • 15 Nisan 2024 Buluş yapan işçi bedelini nasıl alır?
    • 12 Nisan 2024 Yıllık izinle ilgili her şey
    • 9 Nisan 2024 Aralıklı çalışmada yıllık izin hakkı
    • 8 Nisan 2024 Aralıklı çalışmada kıdem tazminatı
    • 6 Nisan 2024 Bayram sonrası telafi çalışması
    • 3 Nisan 2024 Yaşlılık yüküne yeni çözüm gerek
    • 29 Mart 2024 Fazla çalışmanın ispatı
    • 25 Mart 2024 Yoksulluk ve zorla çalıştırma
    • 22 Mart 2024 Özel güvenlik ilgi bekliyor
    • 18 Mart 2024 Yemek yardımı neden önemli?
    • 15 Mart 2024 Ramazanda çalışma hayatı
    • 11 Mart 2024 İş sözleşmesi ve işyeri devri farklı
    • 8 Mart 2024 Çocuk hakları
    • 2 Mart 2024 Dışarıdan primle memur emekliliği
    • 26 Şubat 2024 Haftalık çalışma süresi kısalır mı?
    • 23 Şubat 2024 Sosyal hareketlilik ve gelir eşitsizliği
    • 19 Şubat 2024 Emeklilik için doğum borçlanması




    BİZE ULAŞIN: info@resulkurt.com
    TWİTTER/resulkurt34

    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    7,011 µs