En Sıcak Konular

Ahmet Ağar
www.ahmetagar.com

Ahmet Ağar
8 Mart 2009

Eksik İşçilikler Artık Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına Bildirilecek



Eksik İşçilikler Artık Maliye Bakanlığı

Gelir İdaresi Başkanlığına Bildirilecek

Ahmet Ağar

agarahmet@turmob.org.tr

I-GİRİŞ :

SGK İl Müdürlükleri veya Sosyal Güvenlik Merkezler tarafından yapılan “Kuruma Yeterli İşçiliğin Bildirilmiş Olup Olmadığına İlişkin Araştırma ve Re’sen Yapılacak İşlemler” Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin (SSİY)’nin Dördüncü bölümünde 117-120. maddelerinde düzenlenmiştir. Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar ise 16/318 ek sayılı genelgede belirtildiği şekilde yürütülmeye devam edilmektedir.

5510 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihi sonrasında uygulamada dikkate değer bazı değişiklikler yapılmıştır.

Gerek; Kuruma Yeterli İşçiliğin Bildirilmiş Olup Olmadığına İlişkin Araştırma ve Re’sen Yapılacak İşlemler ile ilgili değişiklikler bu makalenin konusunu oluşturmaktadır.

II- KURUMA YETERLİ İŞÇİLİĞİN BİLDİRİLMİŞ OLUP OLMADIĞINA İLİŞKİN ARAŞTIRMA VE RE’SEN YAPILACAK İŞLEMLER:

Araştırma yapılırken, ihale konusu işlerde kesin kabulün ya da geçici kabulün noksansız yapıldığı, özel nitelikteki inşaat işyerlerinde de inşaatın bitirildiği tarihe kadar Kuruma bildirilmiş olan işçilik miktarı dikkate alınmaktadır. İşin başlangıç tarihinden önce ve bitim tarihinden sonra Kuruma bildirilmiş olan sigorta primine esas kazanç tutarları ile gün sayıları araştırma işleminde dikkate alınmamaktadır. Ancak, sahteliği, veya çalışmaların fiili olmadığı v.s. şeklinde bir tespit yoksa iptali de yapılmamaktadır.

Kurumda tescil edilmemiş veya tescil edilmiş olmakla beraber hiç işçilik bildirilmemiş işyerleri ya da gerekli görülen diğer hallerde işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarı, Kurumun denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurlarınca tespit olunabilmektedir. İhale konusu ve özel nitelikteki inşaat işlerinde ünitece yapılacak araştırma, söz konusu işlerin Kuruma tesciline ve bildirimde bulunulması koşuluna bağlanmıştır. Ancak, faaliyet süresinin tümünün zamanaşımına uğramış olduğu tespit edilen ihale konusu işler ile özel bina inşaatlarında, ünitece prim tahakkuku ve tahsilinin yapılabilmesi için, işyerinin tescilli olması ve bildirim yapılmış olması koşulu aranmamaktadır. Kurumun prim tahsilinin arttırılması ve işverenlerin bir an önce istedikleri belgeleri alabilmelerini temin etmek maksadı ile bu nitelikte bir düzenleme yapılmıştır.

Ünitece ihale konusu işlerde yapılan araştırma sonucunda;

a)      SSİ Yönetmeliğinin 117 nci maddesine göre tespit edilen ve Kuruma bildirilmediği anlaşılan asgari işçilik miktarı üzerinden, gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği haiz olmayan kurum ve kuruluşlarca yapılan özel nitelikteki inşaat işyerlerinde ise Yönetmeliğin 118 inci maddesi uyarınca hesaplanan prim tutarı, aksine bir tespit olmaması hâlinde, faaliyet süresinin son ayına mal edilerek tahakkuk ettirilmek suretiyle gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmek üzere işverene tebliğ olunur.

b)      İşverence borcun tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödeneceğinin ve daha sonra Kurumun denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurlarınca inceleme yapılması istenilmeyeceğinin bir dilekçe ile bildirilmesi hâlinde, borç kesinleşmekte ve işlemler sonuçlandırılmaktadır. Bu uygulama, 01.10.2008 tarihinden önceki döneme ait uygulama ile aynı paraleldedir. Ancak inceleme yapılmasının istenmeyeceğinin dilekçe ile bildirilmesi halinde işverenin inceleme isteme hakkı elinden alınmaktadır.

III- EKSİK İŞÇİLİKLER ARTIK MALİYE BAKANLIĞI GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞINA BİLDİRİLMEKTEDİR:

Kesinleşen eksik işçilik prime esas kazanç tutarları T.C. Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının ilgili birimine bildirilmektedir. 01.10.2008 tarihi öncesinde yürürlükte olan mevzuata göre böyle bir uygulama bulunmamaktaydı. Bu düzenlemenin amacı işçilikle ilgili stopaj kaybının önlenmesi olarak gözükse de uygulama tam olarak netleşmemiş ve Maliye bakanlığı tarafından konu hakkında herhangi bir tebliğ veya genelge çıkartılmamıştır.

Gelir İdaresi Başkanlığına yapılan bildirim ne anlama gelmektedir?

 Bilindiği üzere işverenler işçilere ödedikleri ücretlerden gelir ve damga vergisi kesintisi yaparak bağlı oldukları vergi dairesine yatırmakta ve bu anlamda vergi sorumlusu olarak tanımlanmaktadırlar. Asgari işçilik değerlendirmesi sonucu ortaya çıkan eksik işçilik  matrah kayıt dışı bir işçilik tespiti olarak değerlendirilip doğrudan resen vergi tarhiyatına neden olacak mıdır? Uygulama bu şekilde yürütüldüğü taktirde çok yanlış sonuçlar doğuracaktır. Nedenlerini kısa bir örnekle açıklayalım.

Örneğimizde iki işvereni kıyaslayacağız. Biri peşin, diğeri veresiye çalışan iki ayrı örnek vardır. Bunları göz ününe getirerek durumu rakamlarla somutlaştırabilirsiniz.  

1- Peşin çalışan ilk işverenimize (A), veresiye çalışan diğerine (B) diyelim. (A) işvereni, maddi durumu iyi olması nedeniyle işçisine yüksek ücret ödeyen bir işverendir ve ödediği gerçek ücret üzerinden prim ödemektedir. A işverenimizin çalıştırdığı işçilerimizin adı Ahmet ve Mehmet olsun. Bu işçilerle bir özel bina inşaatı yaptırsın ve bu inşaat 3 ay sürmüş olsun. Binanın sınıfı 3/A olsun ve aynı yıl içerisinde 2008 yılında başlanmış, bitirilmiş olsun. Bu inşaatımızın alanı da 100 m2 olsun. 3 aylık çalışma karşılığı 2 işçimize aylık brüt 1.500,00 TL’den toplamda (2X 1,500 X 3=) 9.000,00 TL ücret ödenmiş olsun

İnşaatımızın 3/A sınıfı 2008 m2 birim maliyet bedeli 399,00 TL’dir. Binanın toplam maliyet bedeli ise (200 X 399,00 =) 79.800,00 TL olacaktır. İşçilik oranı ise % 9 olarak uygulanacak olup % 25 eksiği üzerinden (% 6,75) değerlendirme yapılacaktır. Bu durumda bina nedeniyle Kuruma bildirilmesi gereken işçilik miktarı (79.800,00 X % 6,75 =) 5.386,50 TL olacaktır. 2  işçi için A işverenimiz tarafından bildirilmiş olan işçilik toplamı 9.000,00 TL dolduğundan bu işverenimize herhangi bir ek tahakkuk yapılmamış olacaktır.

2- A işverenimizin çalıştırdığı Ahmet ve Mehmet isimli işçilerin veresiye çalışan ve maddi duru iyi olmadığı için işçisine az ücret ödeyen (B) işvereni tarafından çalıştırıldığını ve aynı nitelikte bir özel bina inşaatı yaptırıldığını varsayalım. İşçilere aylık 500,00 TL ücret ödendiğini ve toplamda ödenen ücretin (2 X 500 X 3=) 3.000,00 TL olduğunu varsayalım. Hesaplama yöntemi aynı olduğu için tekrarlanmamıştır. (B) işverenimizin bildirmesi gereken işçilik miktarı aynı hesapla 5.386,50 TL’dir. Oysaki ödediği ücret toplamda 3.000,00 TL olduğundan dolayı bu kişi adına, Sosyal Güvenlik Kurum tarafından 2.386,50 TL ye tekabül eden tutarda eksik işçilik primi olarak EK tahakkuk yapılacak ve Gelir İdaresi Başkanlığına, 2.386,50 TL prime esas kazanç üzerinde eksik işçilik primi tahakkuk ettirildiği bildirilecektir.

3- SGK tarafından yapılacak bu bildirim, Gelir İdaresince, ödenen bu eksik işçiliğin

vergisinin ödemediği kabul edilecek ve büyük bir ihtimalle, fiilen çalıştırılmamış işçiler için gelir stopajı tahakkuk ve tahsil edilecektir.

            Oysa ki, yukarıda verilen örnekte görüldüğü üzere, inşaat aynı ebatta ve alana sahiptir. Aynı işçiler tarafından yapılmıştır. Her iki işveren de inşaat iki işçi ile aynı sürede bitirmiştir. Sadece bir işveren diğerine göre işçilerine daha az ücret ödediğinden dolayı eksik işçiliği ve fark prim tahakkuku çıkmıştır. Yani kayıt dışı işçilik söz konusu değildir. Kurumun, 5510 sayılı Kanunun 85. maddesine göre yapmış olduğu asgari işçilik değerlendirmesine göre eksik işçilik çıkabilmektedir. Bu nedenle Kurum tarafından bildirilen fark tahakkukun Gelir İdaresine bildirilmesi ve fiilen çalışmamış veya  çalıştığı tespit edilmemiş işçiler için re’sen stopaj vergisi tahakkuku yapılması, işin gerçeğine ve vergi mevzuatına aykırı olacaktır.

IV- SONUÇ :

Gerek ihale konusu ve gerekse özel nitelikteki her türlü inşaat işinde gerçek maliyetin yeniden tespit edilmesi mutlak surette gerektirmektedir. Ayrıca; işçilik oranlarının aynı iş kolunda ve aynı bölgede dahi farklılık gösterdiği ülkemizde genel olarak tespit edilmesi haksız rekabet koşullarını da beraberinde getirmektedir. Bu nedenle asgari işçilik oranlarının, gelişen teknolojinin de dikkate alınarak yeniden tespit edilmesinde büyük zaruret vardır. Ayrıca, iş devam ederken, işverenin  istemi halinde o işe ait asgari işçilik oranının tespiti, ilgili meslek odalarından hizmet satın alınması suretiyle  yaptırılabilmeli ve buna uygun bir sistem getirilmelidir.

Asgari işçilik değerlendirmesi sonucunda Kuruma bildirilmesi gereken işçilikten az işçiliğin bildirilmiş olduğunun tespit edilmesi halinde, yapılmış eksik bildirim farkının alınması demek, o işyerinde gerçekten kayıt dışı işçi çalıştırıldığı anlamına gelmemelidir. Bazı istisnalar hariç olmak üzere,  işçilik oranının çok yüksek olduğu bir çok işlerde tüm işçiler bildirildiği halde eksik işçiliğin dolmadığı bir gerçektir.

Buna rağmen, Kurum tarafından tespit edilecek eksik işçiliğin, kayıt dışı işçilere ödendiği varsayımı ile Gelir İdaresince re’sen stopaj vergisi nasıl hesaplanacaktır. Kimler adına  hangi asgari geçim indirimi tutarı baz alarak tahakkuk yapılacaktır. Bunlar bilinmeden hayali isimler adına yani kimin çalıştığı, ne kadar ücret aldığı bilinmeden gelir stopajı alınması Gelir Vergisi Kanununa aykırı olacaktır.



Bu yazı 6,464 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 28 Temmuz 2021 Aylık 75 TL Asgari Ücret Desteği 2021 Ocak Ayından İtibaren Verilecek
    • 14 Haziran 2021 SGKya Olan Borçlar Yapılandırılarak Taksitler Halinde Ödenebilecek
    • 20 Mayıs 2021 Toplu İşçi Çıkarma Hangi Durumlarda Mümkün Olur?
    • 26 Nisan 2021 Kısa Çalışma Ödeneği Süresi Uzatıldı, Bazı İşyerlerinin Nisan ve Mayıs Aylarına Ait
    • 29 Mart 2021 Kısa Çalışma Ve Ücretsiz İzin Süreleri İşçinin Kıdem ve Yıllık İzin Hesabında Dikkate Alınması Gerekir
    • 27 Şubat 2021 51 İl ve 2 İlçede Uygulanan İşverenlere 6 Puanlık İlave Prim Teşviki İndi
    • 25 Ocak 2021 İşveren Tarafindan Ücretsiz İzne Ayıranlara Ödenen Nakdi Ücret Desteği İle Bağ-Kur, İsteğe Bağlı Ve Zorunlu GSS
    • 23 Aralık 2020 Yeni İşçi Alan İşverenlerin Yararlandıkları Bazı Sigorta Prim Teşviklerinin Süreleri Uzatılmıştır
    • 20 Kasım 2020 Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Borçların Yeniden Yapılandırılması İmkanı Getirdi
    • 23 Eylül 2020 Meslek Mensuplarının Düzenledikleri Belge, Bildirge ve Beyannamelerden Dolayı İşverenlerle Müşterek ve Müteselsi
    • 27 Ağustos 2020 İşçinin İşe İadesi Ve SGKya Yapılacak Bildirimler İle İlgili Uygulamalar
    • 4 Ağustos 2020 Kısa Çalışma Süresinden Normal Çalışma Süresine Geçen İşyerleri Üç Ay Süreyle Sigorta
    • 29 Haziran 2020 01.07.2020 Tarihinden İtibaren Az Tehlikeli İşyerinde İş Güvenliği Uzmanı Ve İşyeri Hekimi Çalıştırmak Zorunludu
    • 22 Mayıs 2020 Şirketlerin Yabancı Ortaklarına Çalışma İzni Alma Şartları
    • 22 Nisan 2020 İhale Konusu İşlerin Devamlı İşyeri İşçileri İle Yapılan İşlerde Asgari İşçilik Uygulaması Ve Prim
    • 15 Nisan 2020 2020 Yılında Uygulanacak Olan Asgari Ücret Desteği
    • 23 Mart 2020 Kornavirüs Nedeniyle Kısa Çalışma Ve Kısa Çalışma Ödeneğine Başvuru
    • 24 Şubat 2020 Şirket Ortaklarının Kendi İşyerinde 4/A Kapsamında Sigortalı Olmaları Halinde Emekli Aylıkları İptal Edilecek
    • 24 Haziran 2019 İşverenlerin Kısa Çalışma Ve Kısa Çalışma Ödeneğinden Yararlanma Şartları
    • 27 Mayıs 2019 Mesleki Yeterlilik Belgesi Olmayan Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İşlerde Çalıştırılamayacak
    BİZE ULAŞIN: info@resulkurt.com
    TWİTTER/resulkurt34




    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    11,097 µs